• 15 Kasım 2019 / Cuma 19:31

Çevik (Agile) Proje Yönetimi ve PMBOK Kılavuzu - II

Bir önceki yazımda; PMBOK Kılavuzunun, proje yönetimi için “en iyi pratikleri” içeren ve şelale ya da çevik yaklaşımların tümü için uygulanabilir bir çerçeve sunan bir rehber" olduğundan bahsettim.


PMBOK süreçlerinin sadece "şelale yaşam döngüsü" için geliştirildiğini düşünmek doğru olmayacaktır. Proje yönetimindeki çeşitli yaklaşım ve yöntemler, hem uygulama pratikleri hem de zihniyet (mindset) açısından elbette ki farklılıklar içermektedir.

Örneğin çevik proje yaşam döngüsünü baz alan çevik yöntemlerde, çevik manifesto ve prensipleri doğrultusunda "değer-odaklı" teslimat öncelik kazanmakta ve süreçler "plan-odaklı" geleneksel yöntemlerden farklı uygulanmaktadır. Bu konuyu ilerleyen yazılarda ayrıca detaylandıracağım.

Çevik bazlı metodların da PMBOK ile çerçevesi belirlenen proje yaşam döngüsü ve süreç gruplarını baz aldığını örneklendirmek için, bu iki başlığı ayrı ayrı ele alalım.

Proje Yaşam Döngüsü
PMBOK ile tanımlanan proje yaşam döngüsü (Şekil-1) projeye dahil olan organizasyonların kontrol ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenen sayıda ve isimde sıralı (sequential) proje fazlarından oluşur. Bu fazlar belirli bir teslimat ortaya çıkarmaya yönelik birbiri ile ilişkili aktivitelerin mantıksal gruplamasıdır.

Şekil-1 – Proje Yaşam Döngüsü Fazları (PMI)

 

Geleneksel yazılım geliştirme yaklaşımlarında, bu fazlar çoğunlukla şelale metoduna (Şekil-2) uygun olarak takip edilmiştir. Örneğin fazlardan birisi Tasarım olarak belirlenip, bu faz için teslimat olarak sistem tasarım dokümanı geliştirilebilir. Çoğu zaman bir sonraki faza geçiş için onay ve imza (sign-off) gerekliliği vardır. Ancak tüm bu uygulamalar seçilen metodoloji ile ilgilidir, PMBOK tarafından zorlanan bir durum değildir.

Şekil-2 – Yazılım Geliştirme Şelale Yaklaşımı (Royce, 1970)

Çevik proje yaşam döngüsü ise iterasyon adı verilen sıralı proje fazlarından oluşur ve her bir fazın sonunda teslimat olarak “çalışan bir kod” (product increment) ortaya çıkarılır. Şelale yaklaşımında tüm proje için sıralı olarak uygulanan aşamalar – analiz, tasarım, geliştirme, test- çevik projelerde geliştirilen kodun artımlı olarak devam ettirilmesi hedefiyle her bir faz için uygulanır.

Proje yaşam döngüsü tanımında yer alan “organizasyonların kontrol aşamalarına uygun olarak belirlenen sayıda” proje fazı ise çevik projelerde iterasyon süresi ve sayısı ile birebir aynıdır. Çevik yaklaşımlarda, iterasyon sayısı müşterinin belirli bir sürüm için kabul edeceği minimum fonksiyonalite baz alınarak belirlenir (MMF-Minimum Marketable Features). Müşterinin hangi sıklıkta ürünü kontrol etmek istediğine bağlı olarak 1 ila 4 haftalık iterasyonlar kararlaştırılabilir. Iterasyon süresinin tespitinde piyasa koşulları, ilgili sektör, risk seviyesi, ürün vizyonunun net olup olmaması gibi farklı kriterler de devrede olur.

Çevik projelerde proje yaşam döngüsünün (Şekil-3) başlangıç (Initiation Phase) fazında, ilk iterasyonun parçası olarak planlama süreci yer alır ve teslimat olarak “çalışan bir kod” ile birlikte proje için üst seviye bir proje planı sunulur. Ara (Intermediate Phases) fazlar ise “çalışan artımlı kod” şeklinde teslimatların yapıldığı sürüm ve/veya iterasyonlardan oluşur. Çevik projelerin en son fazı (Final Phase) ise tüm isterleri karşılayan ürünün üretime geçiş için yapılan son hazırlıkları, en son proje retrospektif toplantısı ve proje kapanış aktivitelerinden oluşur.

Şekil-3 – Çevik Proje Yaşam Döngüsünde- Faz ve Altfazlar (Agile Fractal)

Çevik projelerdeki herbir iterasyon, ayrı bir proje olarak ele alınabilir. Her iterasyon sonunda artımlı yaklaşım sayesinde ortaya çıkan sonucun değerlendirilmesi ve bir sonraki iterasyon öncesinde elde edilen sonuçların dikkate alınması ile daha doğru ve öğrenerek planlama yapılabilir. PMBOK ile tanımlanan “progressive elaboration-aşamalı olgunlaşma” kavramı tam da çevik projelerin “continuous improvement-sürekli iyileştirme” kavramı ile eşleşmektedir.
Çevik bazlı metodların PMBOK ile çerçevesi belirlenen süreç gruplarını baz aldığını bir sonraki yazımda açıklamaya çalışacağım.
*Bu makalenin ilk versiyonu Scrum Turkey sayfasında yayınlanmıştır http://www.scrumturkey.com/

Dilek Çıplak, PMP, ACP, CSM
ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunu (1994) ve yaklaşık 20 yıldır BT sektöründe yaptığı çalışmaların son 15 yılında proje, program ve portföy yönetimi ile ilgilenmiştir.

Finans ve Bankacılık başta olmak üzere Cybersoft, Softtech, Oracle Türkiye firmalarında; Yazılımcı, Teknik Ekip Lideri, Sistem Analisti, Proje ve Program Yöneticisi, İş Geliştirme Yöneticisi gibi rollerde görev almıştır.

Oracle Türkiye Danışmanlık ekibine katıldıktan sonra, Agile yaklaşım ve yöntemleri daha yakından uygulama fırsatı bulmuştur. Şu anda kendi şirketi ARESE (AgileReSolution) Danışmanlık üzerinden farklı üniversiteler, özel okullar ve yazılım firmalarına Agile Dönüşüm, Agile Ürün ve Yazılım Geliştirme alanlarında danışmanlık ve eğitim hizmetleri sağlamaktadır.


17 kez görüntülendi. 06.17.2019 tarihinde eklendi.
Yukarı Dön